Ryby chronią przed groźną chorobą i zwiększają plony z pól ryżowych
5 godz. temuNa świecie ponad 140 milionów gospodarstw domowych utrzymuje się z uprawy ryżu. Praca na polu ryżowym wiąże się jednak z ryzykiem. Zalane wodą pola stanowią idealne siedlisko dla słodkowodnych ślimaków, które przenoszą schistosomatozę, groźną chorobę pasożytniczą, która dotyka około 220 milionów ludzi na całym świecie.
Nasz mózg nie lubi księgowości. Jak wyjaśnia to zjawisko kognitywistyka i jak to zmienić?
14 lipca 2026, 14:25W 2011 roku Roy Baumeister i John Tierney opisali zjawisko, które nazwali ego depletion (wyczerpaniem ego), czyli ograniczoną pulą zasobów decyzyjnych, którą każdego dnia dysponuje ludzki umysł. Gdy pula się kurczy przez podejmowanie decyzji, przełączanie między zadaniami i tłumienie impulsów, kolejne decyzje są podejmowane gorzej albo w ogóle nie są podejmowane. Badania nad zmęczeniem decyzyjnym pokazują, że sędziowie wydają gorsze wyroki po południu, lekarze rzadziej przepisują właściwe leki pod koniec dyżuru, a właściciele firm odkładają obowiązki administracyjne na wieczór – i często już do nich nie wracają. Pytanie brzmi więc: jak temu zaradzić?
Powstała sztuczna komórka, która potrafi odżywiać się, rozwijać i dzielić
6 lipca 2026, 08:50Miliardy lat temu przypadkowe reakcje zachodzące w oceanie zmieniły chemię w biologię. Na Ziemi powstało życie. Nie wiemy dokładnie, jak to się stało, ale Katarzyna Adamala z University of Minnesota i jej zespół postanowili sprawdzić, czy da się ten proces powtórzyć w laboratorium. W preprincie – czyli wstępnej wersji artykułu naukowego – opublikowanym niedawno w bioRxiv, uczeni opisali syntetyczną komórkę, która rośnie, replikuje DNA, dzieli się na komórki potomne i robi to wszystko na podstawie instrukcji zapisanej we własnym genomie.
Plastikowa czy drewniana – co nauka mówi o bezpieczeństwie mikrobiologicznym deski do krojenia
8 czerwca 2026, 07:54Każdy z nas ma w kuchni deskę do krojenia. Zwykle nie zastanawiamy się nad nią zbyt długo. Leży na stole, czeka na marchewkę albo pierś kurczaka i zazwyczaj kończy dzień pod strumieniem gorącej wody. A jednak przez ostatnie dekady ten niepozorny przedmiot był obiektem badań mikrobiologicznych, regulacji prawnych i gorących sporów w środowiskach zajmujących się bezpieczeństwem żywności. Okazuje się, że wybór między deskami drewnianą a plastikową to nie kwestia estetyki – to sprawa zdrowia publicznego.
Imperialne Chiny. Mimo wady wrodzonej chłopiec był w pełni akceptowany przez społeczność
24 kwietnia 2026, 09:00Na cmentarzu Wenchi w chińskiej prowincji Shanxi chowano zwykłych ludzi. Nie członków elity czy najbiedniejszych, a takie osoby, z których w większości składa się społeczeństwo – od przeciętnie zarabiających po niższą klasę średnią. W jednym z grobów pochowano młodego człowieka razem z dorosłą kobietą i skromnymi darami grobowymi. Niby nic szczególnego, a to właśnie jego szczątki trafiły na łamy naukowego czasopisma International Journal of Osteoarchaeology. Okazało się bowiem, że jest to pierwszy zidentyfikowany w Chinach archeologiczny przypadek rozszczepienia wargi i podniebienia.
Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze
30 marca 2026, 11:42Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii. Systematyczne badania przeprowadzone w Szwecji dowodzą, że nieprawdziwa jest opinia, jakoby wycinka starych lasów i nowe nasadzenia w większym stopniu przyczyniały się do wychwytywania węgla z atmosfery. Zespół naukowy, na czele którego stali Didac Pascual i Anders Ahlström z Uniwersytetu w Lund i Jia Sun z Chińskiego Uniwersytetu Nauk o Ziemi przeprowadzili szeroko zakrojone badania lasów „pierwotnych” (w małym stopniu zmienionych przez człowieka) oraz lasów gospodarczych. Wyniki wprawiły w zdumienie samych badaczy.
Bobry przywracają bioróżnorodność. To kolejny pozytywny efekt ich obecności
27 marca 2026, 12:55Powinniśmy uznawać bobry za naszych głównych sojuszników w walce o zachowanie bioróżnorodności, informują naukowcy z Wielkiej Brytanii i Finlandii. Z przeprowadzonych przez nich właśnie badań wynika, że na mokradłach utworzonych przez bobry żyje o 19% więcej gatunków roślin i zwierząt niż na mokradłach, które powstały bez udziału bobrów.
Kazachstan przygotowuje się do reintrodukcji tygrysa
17 marca 2026, 08:12Przed kilkoma tygodniami rząd Kazachstanu wydał decyzję o powiększeniu Państwowego Rezerwatu Natury Ile-Bałchasz. Rezerwat utworzony w 2018 miał dotychczas powierzchnię 450 252 hektarów (4502 km2), a zostanie powiększony o 35 088 ha (350 km2), co pozwoli na połączenie rozdzielonych obecnie fragmentów rezerwatu. Ile-Bałchasz chroni jeden z największych ekosystemów wodno-bagiennych Azji Środkowej, deltę rzeki Ili i wybrzeże jeziora Bałchasz. Jednocześnie w regionie tylko w ubiegłym roku zasadzono 37 000 nowych drzew, a to tylko niewielka część planu zakładającego zasadzenie 2 miliardów drzew do roku 2027. Wszystko to ma służyć, między innymi, reintrodukcji tygrysa.
Masakra kobiet i dzieci sprzed 3000 lat. Walka o wpływy i ofiara na południu Europy
26 lutego 2026, 17:51Kobiety i dzieci były celem jednej z największych prehistorycznych maskar w Europie. Badania na stanowisku Gomolawa w północnej Serbii ujawniły istnienie tam masowego grobu, w którym pochowano co najmniej 77 osób. Większość ofiar stanowiły kobiety i dzieci. Do masakry doszło około 2800 lat temu, a ofiary zostały zakatowane tępymi przedmiotami i były zabijane za pomocą broni białej. Był to zaplanowany z premedytacją akt masowej przemocy. Pochówek w Gomolawie jest wyjątkowy nie tylko ze względu na skalę masakry, ale również na związki pomiędzy ofiarami.
Ptasie odchody budowały potęgę królestwa Chincha i były ważnym elementem gospodarki Inków
13 lutego 2026, 10:35Analiza izotopowa kolb kukurydzy z doliny Chincha pokazuje, że już w okresie preinkaskim andyjskim rolnicy systematycznie wykorzystywali ptasie guano, które mogło stanowić fundament potęgi jednego z najważniejszych państw przedinkaskich – królestwa Chincha. Badania opublikowane na łamach PLOS ONE dostarczają pierwszych bezpośrednich dowodów na intensywne stosowanie nawozów morskich w prekolumbijskim rolnictwie wybrzeża Peru. Wyniki sugerują, że kontrola nad guanem mogła mieć strategiczne znaczenie zarówno dla Chincha, jak i później dla imperium Inków.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
